Trang chủ Blog

Những giai thoại về chữ nghĩa của cụ Huỳnh Thúc Kháng

Ở Quảng nam, một số một số người lớn tuổi còn nhớ những giai thoại lưu truyền trong dân gian như sau về tài chữ nghĩa của cụ Huỳnh Thúc Kháng. (Do chưa có điều kiện kiểm chứng, nhưng vì tính chất hấp dẫn của những giai thoại này, xin được kể cho bạn đọc Kiến thức ngày nay biết và mong được phản hồi).
Câu đối mừng bạn thi đỗ:
Cụ Huỳnh Thúc Kháng quê làng Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam. Cụ có ông bạn ở làng đồng tranh, thôn Việt An, xã Bình Lâm, huyện Thăng Bình,Quảng Nam. Ông bạn cụ, giỏi về văn lẫn võ, đỗ cao kì thi hương. Cụ đến thăm và xuất vế đối:
Văn Đồng Tranh, võ Đồng Tranh, văn võ tranh đồng: Long hổ hội.
Thấy ông bạn ấp úng, phần vì thẹn bởi lời khen tặng của vị đại khoa, phần vì vế xuất quá hay, khó đối. cụ Huỳnh chữa thẹn cho bạn bằng vế đối tiếp liền:
Quân cộng lạc, thần cộng lạc; quân thần lạc cộng: phượng hoàng phi
Câu đối về phường hát bội:
Miền trung nổi tiếng về các phường hát bội. nhiều danh sĩ mê tuồng đã làm nhiều câu đối khái quát về đặc điểm loại hình sân khấu này. Được nhắc nhiều là câu đối của cụ Nguyễn Hiển Dĩnh:
Bước ra sân, khanh tướng công hầu, mày râu chĩnh chệ
Vào trong rạp, mày tao chi tớ, lòng thòng.
Nhiều người cho cụ Dĩnh quá “ác khẩu”! và họ nhắc tới câu đối của cụ Huỳnh để so sánh.
Cụ Huỳnh có câu đối như sau về phường hát bội mà ai cũng chịu vì thâm và xuất sác:
Cùng một bọn đi ra, bôi mặt vẽ mày làm kẻ lạ!
Đêm chuyện xưa nhắc lại, huơ thương múa kiếm đánh người quen!
Câu đối trên không chỉ mô tả chính xác hoạt động của phường hát bội mà còn hàm chứa bao ẩn ý sâu kín về lẽ đời.
Câu thơ tuyệt bút về nghề làm báo:
Khi làm chủ bút báo Tiếng Dân ở Huế, cụ Huỳnh có cho đăng hai câu thơ, tương truyền do cụ chấp bút,. Câu ấy được nhắc mãi! Độc giả thời ấy coi như đó là tuyên ngôn không chỉ của báo Tiếng Dân mà còn của tất cả những người làm báo yêu nước chống Pháp.
Mừng được núi sông nuôi sức mạnh
Mực càng đậm mãi, bút càng tươi!
P.V – Kiến thức ngày nay – Thành phố Hồ Chí Minh – Số 607 – Năm 2007
05/12/2016

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *